Drony w ostatnich latach coraz częsciej towarzyszą nam w urlopowych podróżach. Madera jest miejscem wręcz stworzonym do „powietrznej fotografii”, filmy i zdjęcia wykonane przy użyciu drona sa niesamowite, a ich autorzy stają w szarnki w międzynarodowych konkursach.
Od czego zacząć?
Planując podniebne kadry nad klifami Madery, musisz pamiętać, że Portugalia – jako członek UE – podlega wspólnym unijnym przepisom EASA. Zasady te obowiązują tak samo w Polsce, jak i na terytorium Portugalii, ale warto znać szczegóły, które pozwolą Ci uniknąć wysokich mandatów.
Podstawowe kategorie lotów
Zgodnie z europejskimi regulacjami, operacje dronami dzielą się na trzy kategorie w zależności od poziomu ryzyka: Otwartą (OPEN), Szczególną (SPECIFIC) oraz Certyfikowaną (CERTIFIED).
Jeśli planujesz wakacyjne filmowanie, niemal na pewno będziesz latać w kategorii Otwartej, która dotyczy operacji o najniższym ryzyku.
Zasady kategorii Otwartej (OPEN)
Operacje w tej kategorii muszą odbywać się w zasięgu wzroku pilota (VLOS) na wysokości nie większej niż 120 metrów od najbliższego punktu powierzchni ziemi. Maksymalna masa drona nie może przekraczać 25 kg.
Kategoria Otwarta dzieli się na trzy podkategorie, determinowane przez masę drona oraz jego klasę (nadany certyfikat C0-C4):
A1 (Lataj nad ludźmi): Dla najlżejszych dronów (np. DJI Mini). Dopuszcza się przelot nad osobami postronnymi, ale surowo zabrania się wlatywania nad zgromadzenia osób (np. koncerty, plaże w tłoczne dni).
A2 (Lataj blisko ludzi): Wymaga drona o masie do 4 kg (klasa C2). Należy zachować bezpieczną odległość poziomą od osób – minimum 30 metrów (lub 5 metrów, jeśli dron ma aktywny tryb niskiej prędkości).
A3 (Lataj z dala od ludzi): Dotyczy cięższych dronów i starszych modeli bez nadanej klasy. Minimalna odległość od osób i zabudowy to 150 metrów w poziomie.
Rejestracja i uprawnienia – Twój obowiązek
Niezależnie od tego, czy Twój dron jest „zabawką”, czy profesjonalnym sprzętem, musisz dopełnić formalności:
Rejestracja operatora: Jeśli Twój dron ma kamerę (nawet jeśli waży poniżej 250g), musisz zarejestrować się jako operator. Otrzymany numer rejestracyjny należy umieścić na dronie w widocznym miejscu.
Szkolenie i egzamin: * Dla dronów powyżej 250g (lub z klasą C1 i wyższą) wymagane jest przejście darmowego szkolenia i egzaminu online dla podkategorii A1/A3.
W przypadku drona o wadze poniżej 250g (np. seria DJI Mini), szkolenie nie jest obowiązkowe, ale zalecane.
Ważne: Wszystkie formalności w Polsce zrealizujesz błyskawicznie poprzez system drony.gov.pl. Rejestracja w jednym kraju UE jest ważna w całej Unii, w tym na Maderze!
Gdzie szukać oficjalnych informacji?
Zasady ogólne to nie wszystko – Madera posiada strefy zakazane (np. okolice lotniska w Funchal czy parki narodowe). Zanim wystartujesz, sprawdź:
W Polsce: Strony Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC) oraz Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP).
W Portugalii (obowiązkowo!): Oficjalną mapę stref powietrznych na uas.ans.pt lub aplikację mobilną dedykowaną dla Portugalii, aby upewnić się, że w danym miejscu lot jest dozwolony.
Dron na Maderze
Mimo że unijne przepisy EASA są ujednolicone, Portugalia stosuje dodatkowe, restrykcyjne regulacje dotyczące fotografowania i filmowania z powietrza. Organem nadzorczym jest tu AAN (Autoridade Aeronáutica Nacional).
W praktyce oznacza to, że posiadanie polskiego numeru operatora pozwala Ci jedynie na sam fizyczny lot. Jeśli jednak Twój dron posiada kamerę (nawet jeśli to lekki model poniżej 240g), każda operacja wiążąca się z rejestracją obrazu musi zostać zgłoszona i zatwierdzona w systemie e-AAN.
Dlaczego to takie ważne? W Portugalii wykonywanie zdjęć z powietrza podlega kontroli wojskowej. Brak formalnej zgody podczas kontroli (np. przez policję GNR) grozi mandatem zaczynającym się od kilkuset euro oraz ryzykiem konfiskaty drona.
Rejestracja konta w systemie e-AAN
Jeśli chcesz używać na Maderze drona z kamerą musisz uprzednio uzyskać pozwolenie od Autoridade Aeronáutica Nacional, jest to odpowiednik polskiego Urzędu Lotnictwa Cywilnego.
Takie pozwolenie możesz uzyskać rejestrując się na stronie e-AAN https://aerialimages.aan.pt/checklogin. W celu rejestracji użyj komputera. W innym przypadku na dole strony może nie pojawić się opcja rejestracji – Sign up.
Wypełniając formularz najwięcej problemów sprawiają dwa pola:
- BI/CC/NIPC – tutaj podajemy numer dowodu osobistego
- NIF – jest to numer podatkowy, wystarczy podać numer PESEL.
Po wypełnieniu formularza na adres e-mail podany podczas rejestracji otrzymasz hasło tymczasowe oraz oświadczenie. Dokument należy podpisać i odesłać do AAN (najszybciej zrobisz to za pomocą Profilu Zaufanego – www.gov.pl).
Ważne: Do czasu akceptacji oświadczenia funkcjonalność Twojego profilu będzie ograniczona – możesz jedynie uzupełnić dane pilota, ubezpieczenie oraz dane swojego BSP.
AAN zazwyczaj zatwierdza profil bardzo sprawnie — najczęściej zajmuje to do jednej godziny
Rejestracja lotu w e-AAN
Wielu pilotów obawia się biurokracji, ale system e-AAN jest przygotowany z myślą o turystach i działa bardzo sprawnie. Jeśli tylko zabierzesz się za to z kilkudniowym wyprzedzeniem, formalności nie popsują Twoich wakacyjnych planów.
Intuicyjny interfejs: Platforma jest przejrzysta, a proces składania wniosku o lot (tzw. „Area”) zajmuje zaledwie kilka minut. Wystarczy zaznaczyć obszar na mapie i wskazać ramy czasowe.
Błyskawiczne decyzje: W większości przypadków (jeśli nie planujesz lotów nad terenami wrażliwymi, jak bazy wojskowe czy lotniska) zgody są wydawane automatycznie lub w ciągu 24–48 godzin.
Wszystko online: Nie musisz niczego wysyłać pocztą ani odwiedzać urzędów. Cała komunikacja odbywa się przez portal, a gotowe zezwolenie otrzymasz w formie pliku PDF, który wystarczy mieć przy sobie w telefonie.
Brak opłat: Najlepszą wiadomością jest to, że uzyskanie zgody na filmowanie nie kosztuje ani grosza.
Wypełnianie formularza w zakładce "Areas"
Gdy Twój profil jest już aktywny (zatwierdzony przez AAN), kliknij „Areas” i wybierz „Create Area” (lub ikonę plusa).
| Pole w formularzu | Co należy wpisać / wybrać? |
| Will you fly over beaches or over sea? | Zaznacz „Yes” jeśli planujesz loty nad plażą lub Oceanem. |
| Purpose | Wybierz: Photography and video (recreational). Tutaj może się zdarzyć, że AAN będzie potrzebował bardziej szczegółówego opisu. |
| Recipient entity | Wybierz: AAN (to podstawa). Jeśli latasz nad plażą/brzegiem, dodaj też właściwy kapitanat (np. Capitania do Porto do Funchal). |
| Period | Wybierz zakres dat swojej podróży (maksymalnie na kilka tygodni). |
| Schedule | Zazwyczaj wpisuje się od wschodu do zachodu słońca (np. 07:00 – 21:00). |
| Location | Musisz narysować obszar na mapie lub dodać punkt (Circle) i określić promień (Radius).
|
| Alt. Max (m) | Wpisz 120 (standardowa maksymalna wysokość w UE). |
Wybór pilota i drona
Na dole formularza musisz „przypiąć” wcześniej dodane dane:
Kliknij przycisk dodawania Pilota i wybierz siebie z listy.
Kliknij przycisk dodawania Drona (UAV) i wybierz swoje urządzenie.
Wysyłka i oczekiwanie na status "Authorized"
Po sprawdzeniu danych kliknij Submit.
Twój wniosek trafi na listę ze statusem Pending (Oczekujący).
Gdy status zmieni się na Authorized (zielony kolor), możesz legalnie latać w wyznaczonym obszarze. Pobierz dokument PDF na telefon w razie kontroli.
Lot w górach lub lasach (np. Fanal)?
Jeśli planujesz wykonywać loty w miejscach takich jak las Fanal, Pico do Arieiro, Pico Ruivo czy Ribeiro Frio, pamiętaj, że znajdują się one na terenie Parku Naturalnego Madery (Parque Natural da Madeira).
W tych lokalizacjach zgoda uzyskana w systemie e‑AAN nie jest wystarczająca — konieczne jest dodatkowe zezwolenie wydawane przez ICNF (Instytut Konserwacji Przyrody i Lasów). Wniosek o takie zezwolenie można złożyć za pośrednictwem portalu Simplifica, który obsługuje pozwolenia na loty w obszarach chronionych Madery, takich jak góry, lasy czy klify.
Zanim wejdziesz na portal Simplifica, upewnij się, że:
Masz już złożony wniosek w systemie e-AAN (będziesz potrzebować jego numeru lub potwierdzenia).
Masz przygotowane współrzędne GPS miejsc, w których chcesz latać (np. parking przy Fanal).
Posiadasz skan/zdjęcie dowodu osobistego lub paszportu.
Rejestracja na portalu Simplifica (jeśli nie masz konta)
Przejdź na stronę: simplifica.madeira.gov.pt.
Kliknij „Registar” (w prawym górnym rogu).
Wybierz opcję „Cidadão” (Obywatel/Osoba prywatna).
Wypełnij dane:
Nome Completo: Imię i nazwisko.
Documento de Identificação: Wybierz „Passaporte” lub „Outro” (dla dowodu osobistego).
País: Poland.
Po aktywacji konta e-mailem, zaloguj się.
Składanie wniosku
Po zalogowaniu wpisz w wyszukiwarkę na stronie głównej frazę „Drones” lub szukaj usługi:
Autorização para sobrevoo de aeronaves nie tripuladas em áreas protegidas.
Sekcja: Requerente (Wnioskodawca)
Twoje dane powinny zaciągnąć się automatycznie z profilu. Sprawdź, czy numer telefonu ma prefiks +48.
Sekcja: Operação (Szczegóły operacji)
Local da Operação (Miejsce): Wpisz nazwę, np. „Posto Florestal do Fanal” lub „Ponta de São Lourenço”.
Coordenadas GPS: Najlepiej podać współrzędne środka obszaru (np.
32.8093, -17.1402).Altitude Máxima: Wpisz 120m (zgodnie z przepisami unijnymi).
Data e Hora: Wybierz konkretny przedział czasowy. Uwaga: Nie zaznaczaj całego miesiąca. Jeśli planujesz być na Maderze tydzień, wybierz np. 3-dniowe okno pogodowe dla danej lokalizacji.
Sekcja: Motivo (Powód)
W polu opisu wpisz: „Capturing recreational aerial cinematography and photography for personal use. I will respect the local fauna and flora, maintaining a safe distance from nesting birds.”
Sekcja: Documentos (Załączniki)
To najważniejszy punkt. Musisz dołączyć:
Certyfikat pilota (A1/A3).
Polisę ubezpieczeniową (OC drona).
Potwierdzenie z e-AAN (PDF z systemu lub zrzut ekranu wniosku ze statusem „Pending” lub „Authorized”).
Mapa: Zrzut ekranu z Google Maps z zaznaczonym kółkiem, gdzie planujesz latać.
Co dzieje się po wysłaniu wniosku?
Weryfikacja: Urzędnicy ICNF sprawdzają, czy Twój lot nie koliduje z okresem lęgowym ptaków (np. Petrela maderskiego) w danej strefie.
Decyzja: Otrzymasz wiadomość e-mail. Musisz ponownie zalogować się na Simplifica, wejść w „Os Meus Processos” i pobrać dokument „Autorização”.
Opłata: W przypadku lotów komercyjnych portal generuje fakturę. Dla turystów loty są zazwyczaj bezpłatne, chyba że regulamin danej strefy uległ zmianie (warto sprawdzić komunikat przy składaniu).
Nawet jeśli masz wszystkie zgody, w Portugalii obowiązuje zakaz latania nad zgromadzeniami ludzi (powyżej 12 osób). Jeśli w Fanal jest wycieczka autokarowa, odczekaj, aż przejdą, zanim wystartujesz.
Pamiętaj, żeby przed rozpoczęciem lotów zapoznać się z lokalnymi przepisami, które mogą się zmieniać. Strefy ograniczające możliwość lotów znajdują się na stronie: https://uas.anac.pt/explore.
Nie rozumie, mają polskie a raczej europejskie uprawnienia muszę również wystąpić o zgodę do portugalskiej agencji o zgodę?
Poszczególne państwa mogą wprowadzić swoje przepisy mogą wymagać odrębnej rejestracji operatora.
Na Maderze w zasadzie nie można latać bez zezwolenia, a żeby je zdobyć wymagana jest rejestracja w odpowiedniku ulc.
Hej, pomocny artykuł, mam pytanie odnośnie wypełniania formularza w zakładce Areas…
W przypadku wyboru niektórych regionów na Maderze lub latania nad wodą pojawia się okienko „Type of Area” gdzie trzeba określić dokładne koordynaty przestrzeni lotu.
W jaki sposób to wypełnialiście? Chodzi mi o to, że jadąc tam, nie wiem gdzie i kiedy będę chciał używać drona więc trochę ciężko ściśle określić takie informacje, tym bardziej że trzeba to zrobić z 10 dniowym wyprzedzeniem..
super polecajka jak zniszczyć ludziom odpoczynek bo kolejnemu amatorowi który mysli ze jest foto omnibusem zachciewa sie byc showoffem zeby psuć innym spokojne podziwianie natury – oby wszytskim amatorom w koncu zakazali tego badziewia – halasujacego nad głowami ni do zniesiania jest to dla innych – albo niech pobieraja zaporowa oplate i tyle. niedługo juz nic nie bedzie bez kijków slefies i latanai nad głowami – ludzie wszytsko zniszcza
To wracaj do jaskini albo na drzewo. Kolejny który myśli że jest pępkiem świata io wszsyxcy majarobić to co on chce. Jakoś nie drzesz japy jak na plażach polacy stawiaja parawany, żłopią piwsko do oporu, drą mordy bo w końcu po alko mocy przybyło, i zaczepiąją wszsytkich wkoło. To ci nie przeszkadza? Za to przeszkadza ci że ktos zrobi dwa zdjecia z wysokości 100 metrów? Albo trzy minuty filmu? To nie dron jest preszkodą a człowiek który go posiada. Chcesz drugiej korei? Zakazów i nakazów jak żyć co jeść kiedy kupa bo to tamto i owamto? To do korei.